Ana Menü Sindirgidedeler Köyü

Þakir Efe Türküsü 1
Top top olur (aman dostlar) Alayaka'nın çamları
Seller gibi akıyorŞakir efenin kanları
Bizim için yapılmış Balıkesir damları

Ah nolaydım nolaydım
Gördes karakoluna varaydım
Keşke varmaz olaydım
Kendi kendimi vuraydım

Uzun olur (aman dostlar) şu Simav'ın urganı
Þakir efeyi sorarsan Ahmet ağanın kurbanı
Þakir efeyi (aman yavrum) telli örtün yorganı

Ah nolaydım nolaydım
Gördes karakoluna varaydım
Keşke varmaz olaydım
Kendi kendimi vuraydım
Mustafa Korkmaz
Sındırgı
Sözleri Mustafa Kormaz (Yörükoğlu) tarafından gönderilen bu türkü 3,648 defa görüntülenmiştir.
Linkback: Alayaka Türküsü 1

Þakir Efe Türküsü 2
Babam beni Osmanlar'da duttular (aman)
Ellerim kelepçek Ahmet ağya göttüler

Ne olaydım olaydım
Sındırgı'ya teslim olaydım
Sındırgı mapusunda
Kendi ecelimle aman öleydim

Ne hoş olur Osmanlar'ın darısı
Beni baştan çıkaran Ahmet ağnın karısı

Ne olaydım olaydım
Sındırgı'ya teslim olaydım
Sındırgı mapusunda
Kendi ecelimle aman öleydim

Ne hoş olur Osmanlar'ın ipeği
Adam eti yiyor Ahmet ağnın köpeği

Ne olaydım olaydım
Sındırgı'ya teslim olaydım
Sındırgı mapusunda
Kendi ecelimle aman öleydim

***

Bağlantı bölümü şu
şekilde de okunabilir

Ne olaydım olaydım
Çorum karakoluna teslim olaydım
Çorum karakolunda
Kendi ecelimle aman öleydim
Mustafa Salman
Bigadiç
Balıkesir, Bigadiç, Yağcılar Bucağı'na aittir. Mustafa Salman derlemiştir. Öz Ses ve Zevk Kaynaklarımız, Öğretmen Mustafa Salman, Balıkesir Halkevi Yayınlarından sayı 19, 1937, s. 28. Sözleri Evren Seçkal tarafından gönderilen bu türkü 5,423 defa görüntülenmiştir.Şakir Efe Türküsü 2 türküsüne ait nota ve hikaye kaydı bulunmaktadır.

Osmanlı - Rus savaşı sırasında çıkan af ileŞakir Efe de diğer eşkiyalar gibi aftan yararlanmış ve Kırım'da savaşmıştı. Osmanlı, savaştan sonra aldığı ağır yenilgiyle, eşkiyaya verdiği sözü tutamamış, bu da eşkiyaların eski yaşamlarına yani dağlara geri dönmelerine sebep olmuştu. Adeta dağlar dolmuştu. Eşkiyalık töresi gereğince bir büyük çete dağa çıktı mı, diğerleri de o dağdan yüze iner. Gördesli olanŞakir Efe de dolu olan dağlarda dolanmış, kendisine büyük bir çete kurarak Ulus Dağı'nı mesken tutmuştu. Eşkiyalık töresine hiçe sayan Boncukçu iseŞakir Efe'nin dağa çıktığını bile bile yüze inmemiş, bu nedenle de aralarında husumet doğmuştu.

Boncukçu "ayıngacı"dır. Koruköy'ün (Sındırgı-Balıkesir) çevresindeki tüm tütün kaçakçılığını elinde tutmaktadır.

Eşkiya topladığı para ile yatağını beslemek zorundadır. Boncukçu ise şimdiki Alayaka Köyleri'nin sahibi olan Ahmet Ağa ile yiyip içmekte, Ahmet Ağa'nın haksızlıklarına, köylüye yaptığı zulme sessiz kalmakta; hatta ağayı kışkırtmaktadır. Böylece yatağı kalmamış olan Boncukçu adi bir "çalıkakıcı"dır diğer efelerin gözünde.


Þakir Efe ile can dostu olan Halil Efe, birkaç kez haber yollarlar Boncukçu'ya. Ancak Boncukçu sırtını dayamıştır Ahmet Ağa'ya ya.

Ahmet Ağa nüfusunu artırmak içinŞakir Efe'yi de himayesi altına almak istemektedir. Önceden tanışıp, yiyip içtikleri için sevgi besler. Hem yiğittirŞakir Efe, hem de büyük bir çetesi vardır. Artık Boncukçu'dan da kurtulmak istemektedir Ahmet Ağa.

Boncukçu kurnazdır, sezer ağasının aklından geçenleri. Söylenti yayar ortalığa "Þakir Efe, Ahmet Ağa'nın çiftliğini basacak!". Kulaktan kulağa yayılır bu söylenti. AncakŞakir Efe'nin böyle bir niyeti yoktur. Çünkü O, Ahmet Ağa ile savaş öncesinden tanışır, Osmanlar Köyü'ndeki sevdiğiyle de Ahmet Ağa tanıştırmıştır onu, birlikte yiyip içmişler, eğlenmişlerdir günler boyu.Şakir Efe tüm bu söylentilerden habersiz Gördes Karakolu aracılığıyla duyurulan "dağdan in" çağrısını değerlendirmek için Ahmet Ağa'yla görüşmek istemektedir. Hemde özlemiştir çakır gözlü sevgilisini.

Ahmet Ağa da kulağına gelen bu söylenti ve Boncukçu'nun kışkırtmaları karşısında ne yapacağını şaşırmış,Şakir Efe'yi yok etmenin planlarını kurmaya başlamıştır.

DerkenŞakir Efe'den görüşme isteği ulaşır Ahmet Ağa'ya. AğaŞakir Efe'ye Osmanlar Köyü'ne sevdiğinin evine gitmesini, O'nu orada ağırlayacağını söyler aracılarla.

Ahmet Ağa'nın söyledikleri doğrultusundaŞakir Efe, Osmanlar Köyü'ne sevdiğinin evine gider. Ağa önceden bir içki alemi hazırlamıştır. Bir yandan içerken, oynayan çengiler, Efe'nin silahlarını alırlar oyunla.

Savunmasız kalan Efe, sevdiğinin gözleri önünde derdest edilip, Ahmet Ağa Çiftliği'nin üst kısmında bulunan aynı zamanda Ağa'nın hükmettiği topraklar tarafından görülebilen yüksek bir alana getirilir. Ağaca asılır. Işkence edilir, kurşunlanır ama ölmeyecek şekilde. Su ayağından çıkarılan çizmeyle verilir. Ağa "ArtıkŞakir Efe sizindir, kadınlar da öldürmeyi öğrenmeli" diyerek Efe'yi yandaşı olan kadınlara bırakır ve gider.

Kadınlar önce derisini yüzer, sonra da kafasını keserler Efe'nin. Ve Ağa'nın egemenliğindeki yerlerde dolaştırılır sırığa takılmış kellesini.

Aradan zaman geçer.Şakir Efe'nin can dostları Halil Efe ve Pehlivan akıllarına koymuşlardır bu çalıkakıcıları temizlemeyi. Ağa ve Boncukçu'nun Dedeler Köyü'ne gideceğinin haberlerini alırlar. Önceden giderler köye. Ağa ve Boncukçu kahveye girdiklerinde ortaya çıkarlar: "Ağalar, atlarınız çok rahvan, hele bir koşturun da görelim..." derler. Ağa ve Boncukçu öldürüleceklerini anlayıp kaçmaya çalışsalarda Dedeler Köyü yakınındaki Çamlık Mevkiinde vurulurlar.

O gün bugündür deŞakir Efe türküsü söylenir dağlarda...


Kaynak: Karesi'den Günümüze Öykülerle Türküler - Mesude Eğilmez.

Uzun olur efem aman
Þu Simav'ın urganı
Þakir Efe'm vurulmuş
Kat kat örtün yorganı


Ah ne olaydım olaydım.
Gördes karakoluna varaydım.
Keşke de varmaz olaydım.
Kendi kurşunumla da öleydim.




Top top olur efem aman
Alayaka çamları
Seller gibi akıyor
Þakir Efe'nin kanları


Ah ne olaydım olaydım.
Gördes Karakolu'na da varaydım.
Keşke de varmaz olaydım.
Kendi kurşunumla da öleydim.
 

ressamerdinc
Yönetici
Türkünün çıkış noktası olarak Sındırgı ve Gördes arasında kalan dağlık yöre köylerinden biri diye düşünüyorum; çünkü türkünün nakaratı da bu konuda bir fikir veriyor kanımca.Sındırgı,Gördes ve Simav ilçelerinin birleştiği noktada- ki Alaçam Dağları'nın güney kesimi oluyor- üç ilçeyle de alış-veriş içinde olan ve daha büyük merkez olan Simav'la bağlantılı köyler mevcut.Eğer Sındırgı çıkışlı ise Sındırgı'ya bağlı olup da Gördes'e daha yakın köyler var.Bunlardan biridir.Sındırgı'ya sonradan gelen bir ezgi ise büyük ihtimal Gördes'in hem Sındırgı hem Simav sınırına yakın köylerinden biridir.Gördes fikri araştırılmalı diye düşünüyorum.
Elbette dediğiniz doğru olabilir, Sındırgı'ya ait değilse nereye ait olduğunu da söyleseydiniz bizi de aydınlatmış olurdunuz. Ayrıca türkünün hikayesi de Sındırgı'da geçmektedir. Sındırgı çıkışlı olması muhtemel. Bigadiç te de bi versiyonu var sanırım ama tam hatırlayamadım.
Türkünün hikayesi Sındırgı'da geçiyor ise muhtemelen Sındırgı'nın Simav yolu üzerinde ve Gördes sınırı boyunca sıralanmış dağ köyleridir.Bu civardaki beş-altı köye sorulsa "Þakir Efe?" diye yaşlılar hemencik anlatıverir.O zaman iş açığa çıkar.